Chi phí nguyên liệu nhập khẩu và biến động tỷ giá buộc chuỗi QSR đưa ra menu có tỷ lệ nguyên liệu nội địa cao hơn. Franchisee cần hiểu cách cấu trúc đầu vào mới ảnh hưởng biên gộp (gross margin) và điều khoản định giá trong hợp đồng nhượng quyền.
Chuỗi QSR tại Việt Nam — gà rán, burger, pizza — đang điều chỉnh menu để giảm tỷ trọng nguyên liệu nhập khẩu khi giá phô mai, thịt đông lạnh và bột mì tăng theo tỷ giá USD và chi phí vận tải quốc tế. Thương hiệu nhượng quyền không công bố chi tiết giá đầu vào, nhưng franchisee thấy biên gộp giảm khi menu cũ giữ nguyên trong khi chi phí chuỗi cung ứng (supply chain) tăng. Áp lực này đẩy franchisor phát triển sản phẩm mới sử dụng thịt gà, rau và gia vị trong nước, thay đổi cả quy trình bếp và đào tạo nhân viên.
Với nhà đầu tư nhượng quyền, sự thay đổi này tác động trực tiếp tới unit economics. Menu mới có thể cải thiện biên gộp nhờ giá nguyên liệu trong nước ổn định hơn, nhưng đòi hỏi franchisee làm việc với nhà cung cấp địa phương thay vì chỉ nhận hàng từ kho trung tâm của franchisor. Điều khoản trong hợp đồng nhượng quyền về approved suppliers (nhà cung cấp được phê duyệt) và pricing authority (quyền định giá) trở nên quan trọng: nếu franchisor giữ quyền phê duyệt chặt, franchisee mất khả năng tận dụng nguồn hàng rẻ hơn; nếu quá linh hoạt, chất lượng và nhận diện thương hiệu có thể không đồng nhất.
Nhà đầu tư cần yêu cầu franchisor minh bạch về cấu trúc chi phí nguyên liệu trong financial projection (dự báo tài chính), đặc biệt tỷ lệ cost of goods sold (COGS - giá vốn hàng bán) so với doanh thu trên từng nhóm sản phẩm. Hỏi rõ liệu franchisor có kế hoạch menu engineering (tối ưu menu) định kỳ và franchisee có quyền tham gia thử nghiệm sản phẩm mới ở thị trường địa phương không. Áp lực giá nguyên liệu không biến mất, nhưng cấu trúc hợp đồng linh hoạt giúp franchisee duy trì biên lợi nhuận khi franchisor điều chỉnh chiến lược đầu vào.
